Lös arazi toprak mezofauna bileşenleri, Anadolu'nun yarı kurak iç kesimlerinde toprak oluşumu ve organik madde döngüsünün biyolojik motorunu tanımlar. Boğazlıyan yöresi, Orta Anadolu yaylagında yaygın olan lös kaynaklı kahverengi ve kireçsiz kahverengi toprakları üzerinde özgün bir mezofauna profili barındırmaktadır. Mezofauna terimi, 0.1-2 mm boyut sınıfındaki toprak organizmalarını, akarlar (Acari), Collembola, Enchytraeidae ve küçük nematodları, kapsayan grubu tanımlar. Bu grubun lös arazi toprak mezofauna bileşimi içindeki işlevsel rolleri ayrışma, besin mineralizasyonu ve ağ boyunca enerji aktarımıdır. Lös toprakların tekstürel özellikleri, silt-ağırlıklı tane boyutu dağılımı (2-50 µm), düşük kil yüzdesi, yüksek kapilar su kapasitesi, mezofauna ekolojisi açısından özgün koşullar yaratır. Su tutma karakteristiği, hava dolu gözenek hacmi ile nem kapasitesi arasındaki denge, faunanın yaşam evreleri için mikro habitat büyüklüğünü belirler. Lös profilleri üst horizonlarda organik karbonun sınırlı olduğu, ancak karbonat birikiminin belirgin olduğu bir kimyasal profiline sahiptir. Boğazlıyan yöresi lös arazi toprak mezofaunaları üzerine yürütülen örnekleme çalışmaları akar grupları içinde Oribatida'yı (saplı akarlar) baskın grup olarak tespit etmiştir. Oribatid diversitesi, toprak organik karbon içeriği ve nem rejimiyle pozitif korelasyon gösterirken toprak pH'ı ve tuz yoğunluğuyla zayıf negatif ilişki içindedir. Kuraklık stresine uyum stratejileri arasında kriptobiyoz kapasitesi ve kriptik yuvalama davranışları öne çıkmaktadır. Tarımsal arazi kullanımı, lös arazi toprak mezofauna bileşimini yeniden şekillendirir. Derin toprak işlemesi fiziksel parçalanmayı artırır, Collembola ve Oribatida popülasyonlarını kısa vadede sekteye uğratır. Buna karşın toprak işlemesiz ya da azaltılmış toprak işleme uygulamaları mezofauna çeşitliliğini belirgin biçimde artırmaktadır. Bu veri, toprak sağlığı göstergesi olarak mezofauna çeşitliliğinin izlenmesini tarımsal toprak yönetimi politikasına entegre etme argümanını destekler.