Morfolojik analiz kelime hazinesi ilişkisi, yabancı dil öğreniminde sözcük dağarcığını etkili biçimde genişletmenin dilbilimsel mekanizmalarından birini açıklamaktadır. Bilinmeyen sözcüklerin morfolojik bileşenlerine ayrıştırılarak anlamlandırılması becerisi, sözcük öğrenme verimliliğinin kritik bir belirleyicisidir. Morfoloji, sözcüklerin anlam taşıyan birimler olan morfemlerden nasıl oluşturulduğunu inceler. Türetme morfolojisi (derivational morphology) kök morfemlerden yeni sözcükler üretirken (unhappiness: un- + happy + -ness), çekim morfolojisi (inflectional morphology) dilbilgisel işlev ekler. Morfolojik analiz kelime hazinesi bağlantısı bu ikinci kategoride değil; ağırlıklı olarak türetimsel süreçlerde belirginleşmektedir. Corpus tabanlı araştırmalar bu ilişkiyi ölçmek için güçlü bir zemin sağlamaktadır. İngilizce akademik sözcük hazinesinin büyük bölümünün Latince ve Yunanca kökenli morfemlerden oluştuğu bilinmektedir; bu nedenle belirli bir morfolojik ön takı ve son ek setine hakimiyet, bütün bir sözcük ailesinin olası anlamlarını çıkarsama kapasitesi kazandırır. Araştırmalar, 20 temel türetme son ekinin bilinmesinin İngilizce akademik metinlerdeki sözcük ailelerinin önemli bir bölümüne anlamsal erişim sağladığını tahmin etmektedir. Morfolojik analiz kelime hazinesi tahmin doğruluğu üzerindeki etkisi hem üretken hem de alımlayıcı sözcük bilgisi açısından araştırılmıştır. Üretken kullanımda öğrencilerin doğru morfolojik analiz yaparken anlam çıkarma hataları yaptığı gözlemlenmektedir, bu durum morfolojik biçim bilgisinin anlam bilgisiyle her zaman örtüşmediğini göstermektedir. Alımlayıcı bilgide ise yüksek morfolojik analiz yetkinliğinin bilinmeyen sözcük anlamını tahmin etme doğruluğuyla güçlü pozitif korelasyon gösterdiği raporlanmaktadır. Öğrenen değişkenleri de bu ilişkide belirleyicidir. Ana dillerinde morfolojik karmaşıklık yüksek dil konuşucuları (örneğin Türkçe gibi aglutinatif yapıya sahip bir dilden gelenlerin), İngilizce türetme morfolojisine karşı farklı bir farkındalık tabanı getirebileceği tartışılmaktadır. Aynı zamanda okuduğu metni anlama yetkinliği ile morfolojik analiz becerisi arasındaki nedensellik yönü de tartışmalıdır: Üstün anlamlandırma kapasitesi bağlamsal morfolojik öğrenmeyi mi kolaylaştırır, yoksa morfolojik yetkinlik anlama kapasitesini mi güçlendirir? Pedagojik sonuç açıktır: Sözcük öğretiminde salt liste ezberinin ötesine geçerek morfolojik aile haritaları ve türetme örüntüleri üzerine yapılandırılmış çalışmalar, morfolojik analiz kelime hazinesi ilişkisinden yararlanmak için en desteklenmiş öğretimsel yaklaşımı oluşturmaktadır.