**Girişimcilik sermaye meselesi: kaç para yeterli?** Bu soruya verilecek dürüst yanıt: "Bağlıdır", ama bu yanıt yeterli değil. Girişimcilik sermaye ihtiyacı, iş modeline, sektöre ve girişimcinin çalışma tarzına göre dramatik biçimde değişiyor. **Sıfır sermayeyle başlanabilir mi?** Bazı iş modellerinde evet. Hizmet tabanlı girişimler, danışmanlık, freelance, koçluk, içerik üretimi, neredeyse sıfır başlangıç maliyetiyle kurulabiliyor. Ürün tabanlı girişimlerde ise minimum stok ya da prototip için başlangıç sermayesi gerekiyor. **Girişimcilik sermaye ihtiyacını belirleyen faktörler:** - İş modeli: Dijital, hizmet, üretim veya fiziksel mağaza modelleri tamamen farklı maliyetler taşıyor. - İlk 6-12 ay yaşam maliyeti: Girişimden gelir gelmeden önce kişisel giderleri karşılayabilmek, pes etmemek için kritik. Bu tampon hesaba katılmadan yapılan girişimcilik sermaye planlaması eksik. - Müşteri kazanım maliyeti: İlk müşteriye ulaşmak ne kadar tutacak? Bu genellikle en hafife alınan kalem. - Ürün geliştirme ve teknik altyapı: Yazılım tabanlı bir ürünse geliştirme maliyeti, fiziksel ürünse üretim ve envanter. **"Yeterli para olmadan başlamayın" gerçek mi?** Kısmen. Birçok başarılı girişim minimum kaynaklarla başladı, ama kaçınan: sermayesizken büyük ölçekli harcamalar yapmak. Lean startup yaklaşımı bu yüzden güçlü: minimum ürün, minimum harcama, geri bildirim al, ölçekle. **Pratik başlangıç noktası:** Girişimcilik sermaye ihtiyacını hesaplamak için kağıda şunu yazın: İlk 3 ayda iş için gerekli tüm harcamaları + 3 aylık kişisel giderler. Bu toplam minimum başlangıç sermayenizdir.