REST vs GraphQL sorusu, mimari kararlar söz konusu olduğunda sık tartışılan konulardan biri. Her ikisinin de güçlü yönleri var; doğru seçim projenin yapısına bağlı. **REST nedir, ne zaman mantıklıdır?** REST (Representational State Transfer), kaynak bazlı bir mimardir. Her endpoint bir kaynağı temsil eder: /users, /orders, /products. HTTP metotları (GET, POST, PUT, DELETE) standart işlemleri karşılar. REST iyi çalışır: - CRUD ağırlıklı, görece basit veri modelleri için - Cacheable (önbelleğe alınabilir) yanıtlar önemliyse - API'nizi dışarıya açacaksanız ve geniş ekosistem desteği istiyorsanız - Takımınız REST'e zaten hakimse **GraphQL nedir, ne zaman mantıklıdır?** GraphQL, Facebook tarafından geliştirilen bir sorgu dilidir. İstemci, tam olarak hangi alanları istediğini belirtir; fazladan veri gelmez (over-fetching yok), eksik veri de gelmez (under-fetching yok). GraphQL iyi çalışır: - Karmaşık, iç içe veri ilişkileri varsa - Mobil istemciler gibi bant genişliği kısıtlı ortamlar için - Farklı istemcilerin (mobil, web, TV) aynı API'den farklı veriler istediği durumlarda - Hızlı frontend iterasyonu gerektiğinde backend bağımlılığını azaltmak için **REST vs GraphQL: performans açısından** REST, HTTP önbelleklemesinden otomatik yararlanır. GraphQL'de POST istekleri önbelleğe alınmaz; özel çözümler gerektirir. Bant genişliği kısıtlı ortamlarda GraphQL'in seçici veri alma özelliği avantaj sağlar. **REST vs GraphQL: öğrenme eğrisi** REST pratik olarak sıfır ek öğrenme maliyetiyle kullanılmaya başlanabilir. GraphQL'in şema tanımlaması, resolver yapısı ve N+1 sorgu problemi gibi özgün zorlukları vardır. **Hibrit yaklaşım mümkün mü?** Evet. Pek çok büyük uygulama iç servisler için REST, ana mobil/web API'si için GraphQL kullanır. Mutlaka biri ya da öbürüne zorlanmak zorunda değilsiniz. **Karar kuralı:** Veri yapınız düz, takımınız REST'e hakimse: REST. Veri ilişkileri karmaşık, birden fazla farklı istemci var, front-end ekibi backend'den bağımsız çalışmak istiyorsa: GraphQL'i değerlendirin.