Davranış ekonomistleri, ödül sistemi motivasyon ilişkisini onlarca yıldır mercek altına alıyor. İlk bakışta sezgisel görünen bir şey, ödüllerin motivasyonu artırdığı varsayımı, araştırma bulguları tarafından düzenli olarak sorgulanıyor. Richard Thaler ve diğer davranışsal ekonomistlerin çalışmalarından beslenen güncel araştırmalar, ödül sistemi motivasyon dinamiğinin çok daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor. Kısa vadeli ödüller, dışsal motivasyonu geçici olarak artırıyor; ancak bu ödüller ortadan kalktığında ya da davranış içselleştirilmeden önce kesildiğinde, bireyin özgün içsel motivasyonu da zayıflayabiliyor. Bu fenomen, davranış psikolojisinde "aşırı doğrulama etkisi" olarak biliniyor. Araştırmalar, zaten keyifle yapılan bir aktiviteye maddi ödül eklenmesinin, ödül kaldırıldığında kişinin o aktiviteye olan ilgisini başlangıç seviyesinin altına düşürebildiğini gösteriyor. Ödül sistemi motivasyon üzerindeki bu geri tepme etkisi, özellikle eğitim ve çalışan yönetimi bağlamında önem kazanıyor. Şirketler ve kurumlar açısından bu bulgular pratik sorular doğuruyor. Prim ve ödül programlarının tasarımı, ödül sistemi motivasyon araştırmalarının ışığında yeniden değerlendiriliyor. Araştırmacılar, dışsal ödüllerin içsel motivasyonu destekleyen koşullar yaratmak için kullanılması gerektiğini; aksi halde salt performans hedeflerine bağlı ödüllerin yaratıcılığı ve uzun vadeli bağlılığı zedeleyebileceğini vurguluyor. Eğitim alanındaki uygulamalar da bu tartışmadan nasibini alıyor. Not sistemi, sticker ödülleri ve puanlama yarışmaları gibi araçların öğrenci motivasyonu üzerindeki uzun vadeli etkileri, eğitim araştırmacılarının gündeminde önemli bir yer tutuyor.