**Emeklilik birikimi ne zaman başlamalı?** En kısa yanıt: mümkün olan en erken. Ama bu yanıt pratikte pek işe yaramıyor, o yüzden sayıları konuşalım. **Bileşik faiz neden erken başlamayı bu kadar kritik yapıyor?** Emeklilik birikimi için bileşik faizin mantığını görmek önemli. Basit bir örnek: 25 yaşında aylık 1.000 TL biriktiren biri ile 35 yaşında aylık 2.000 TL biriktiren biri 65 yaşında benzer ya da daha az birikime sahip olabiliyor, çünkü erken başlayan paranın ürettiği getiri de birikim yapıyor. **Ne kadar birikim yeterli?** Emeklilik birikimi ihtiyacı birkaç değişkene bağlı: - Emeklilikte sürdürmek istediğiniz yaşam standardı - Beklenen emeklilik yaşı ve ortalama ömür - Enflasyon beklentisi - Devlet emekliliği ve diğer gelirler Yaygın bir kural olarak "son maaşınızın %70-80'ini karşılayacak birikim" hedefleniyor. Ama bu kural kişiden kişiye çok farklılaşabiliyor. **Türkiye koşullarında emeklilik birikimi:** Enflasyonun tarihsel olarak yüksek seyrettiği bir ekonomide nominal birikim rakamlarına değil, reel getiriye odaklanmak gerekiyor. TL cinsinden birikim yaparken enflasyonun üzerinde getiri sağlamak hedeflenmeli. **Ne yapabilirsiniz?** - Bireysel emeklilik planlaması yapın: Kaç yıl biriktireceksiniz? Hedef ne? - Çeşitlendirin: Tek bir araça bağımlı kalmayın. - Düzenli gözden geçirin: Yılda bir kez emeklilik hedeflerinizi güncelleyin. **Not:** Bu içerik genel bilgi içermektedir; kişisel finansal planlama için lisanslı bir danışmanla görüşülmesi önerilir.