Kan hücresi preparatı yapmak ve eritrosit ile lökositleri mikroskopta ayırt etmek, biyoloji eğitiminin temel uygulamalarından biridir. Hazır boyalı kan yaymağı slaytları satın alınabilse de kendi preparatınızı hazırlamanın öğretici değeri çok daha yüksektir. **Önemli güvenlik notu** Kendi kanınızı kullanmak için steril lansetting iğnesi (tek kullanımlık, eczanede bulunur) gerekir. Başkasının kanını kullanmayın; biyogüvenlik riski taşır. Eğitim amaçlıysa öğretmen veya sağlık personeli eşliğinde yapın. Hazır boyanmış kan preparatı slaytları laboratuvar malzemeleri satan firmalardan temin edilebilir. **Ön koşullar** - Işık mikroskobu (100x immersion objektif tercih edilir) - Hazır Giemsa veya May-Grünwald boyalı kan yaymağı slaytı (ya da kendi örneğiniz için gerekli ekipman) - İmmersion yağı - Optik temizleme bezi **Kan yaymağı preparatı hazırlama (kendi örneğinizle)** 1. Parmak uçlarını alkollü pamukla silin. 2. Steril lansetting ile küçük bir delik açın. 3. İlk kan damlasını silin; ikinci damlayı temiz bir lamın bir ucuna damlayın. 4. İkinci bir lamı 30-45 derece açıyla birinci lamın damlasına değdirin. 5. Öne doğru düzgün bir hareketle itin; ince, eşit dağılmış bir film oluşmalı. 6. Hava ile kurumaya bırakın (ısıtmayın). **Boyama (Giemsa)** 1. Sabit lamı boyama kapağına koyun. 2. Giemsa çözeltisini (seyreltilmiş, 1:10 fosfat tamponu ile) preparatın üzerine dökün. 3. 20-30 dakika bekleyin. 4. Akan suyla yavaşça durulayın. 5. Kurumaya bırakın. **Mikroskopta inceleme** 1. 10x objektifle başlayın, boyalı alanı bulun. 2. 40x ile hücre dağılımını değerlendirin. 3. İmmersion yağı ekleyerek 100x objektife geçin. **Eritrosit ve lökositleri nasıl ayırt edersiniz?** Kan hücresi preparatında iki ana hücre grubunu birbirinden ayıran özellikler: *Eritrositler (alyuvarlar):* - Sayıca baskın (kanın ~%99'u) - Yuvarlak, çift içbükey diskçik şeklinde - Çekirdeksiz (olgunlaşmış insan eritrositleri çekirdek taşımaz) - Giemsa ile açık pembe-kırmızı boyanan - Ortası daha açık renkte görünür (santral soluk alan) *Lökositler (akyuvarlar):* - Eritrositlere kıyasla az sayıda (yaklaşık 1:700 oranı) - Daha büyük - Çekirdek taşır (koyu lekeli, bazen çok loplu) - Alt türleri: nötrofil (loplu çekirdek, pembe granüller), eozinofil (turuncu granüller), bazofil (koyu mor granüller), monosit (böbrek şekilli çekirdek), lenfosit (büyük yuvarlak çekirdek, az sitoplazma) **Beyaz kan hücresi sayımı (differansiyel lökosit sayımı)** Daha ileri bir uygulama olarak diferansiyel sayım yapabilirsiniz: 1. 100x büyütmede rasgele bir alan seçin. 2. 100 lökosit sayılana kadar her türü (nötrofil, lenfosit vb.) ayrı ayrı kaydedin. 3. Yüzde dağılımı hesaplayın ve referans aralıklarla karşılaştırın. Bu sayım klinik değer taşır; ancak eğitim amaçlı uygulamanızda preparatın kalitesi ve boyama standardizasyonu sonuçları etkiler. **Yaygın hatalar** - Kalın kan yaymağı: Çok fazla kan damlası kalın film oluşturur; hücreler üst üste biner ve ayırt edilemez. İnce, tek katmanlı yayma hedeflenmeli. - Yavaş yayma hareketi: Yavaş hareket kümeleşmeye yol açar. Hızlı ve kararlı tek itme yapın. - Kurutmadan önce boyamak: Sabitlenmemiş preparat boyama sırasında yıkanır.