Nöroplastisite alışkanlık ilişkisi, davranış değişikliğinin nörolojik temellerini anlamak isteyen herkesin çıkış noktasıdır. Nöroplastisite, sinir sisteminin deneyim, öğrenme ve çevre koşullarına bağlı olarak yapısal ve işlevsel düzeyde kendini yeniden örgütleyebildiği kapasiteyi ifade eder. Bu yeniden örgütlenme süreci, alışkanlıkların beyinde kalıcı izler bırakmasını ve değiştirilmelerinin neden sistematik çaba gerektirdiğini açıklar. Nöroplastisite alışkanlık birliğinin nöroanatomik tabanı büyük ölçüde bazal ganglionlar içindeki dorsal striatumda bulunur. Özellikle putamen ve kaudat çekirdeği, tekrarlanan davranış örüntülerinin otomatize edildiği yapılardır. Bir davranış yeterince tekrarlandığında kortikostriatal devreler güçlenir; prefrontal korteksin bilinçli kontrolü giderek azalır ve davranış kortiko-bazal ganglion döngüsü içinde otomatik bir rutin olarak pekişir. Ann Graybiel'in rodent çalışmaları, bu otomasyonun gerçekleştiği süreçteki nöronal ateşleme örüntülerini görüntüleme teknikleriyle belgelemiştir. Alışkanlık döngüsü modeli, ipucu (cue), rutin (routine) ve ödül (reward), bu nöral substratın davranışsal yüzüdür. İpucu, striatumda bağlamsal bir tetikleyici olarak depolanır. Rutin, tekrarlama yoluyla myelinasyon ve sinaptik güçlenme (LTP) mekanizmalarıyla pekiştirilmiş bir motor ya da bilişsel sekansı temsil eder. Ödül ise dopaminerjik midbrain projeksiyonları aracılığıyla döngüyü güçlendiren nörokimyasal geribildirim sağlar. Beyni yeniden yapılandırma stratejileri bu mekanizmalarla uyumlu çalışır. Yeni bir alışkanlık oluşturmak için gereken tekrar sayısı, popüler 21 gün efsanesinin aksine, davranışın karmaşıklığına bağlı olarak 18 ile 254 gün arasında değiştiği gösterilmiştir (Lally ve ark., 2010). Eski alışkanlıkların söndürülmesi ise silinmeyi değil, baskılanmayı içerir; eski sinaptik ağlar varlığını korur ve stres altında reaktive olabilir. Pratik çıkarımlar açısından: bağlam değişikliği (context change) yeni alışkanlık yerleştirme için özellikle güçlü bir pencere oluşturur; taşınma, iş değişikliği gibi geçiş dönemlerinde eski döngülerin reaktivasyonu zayıflar. Uygulama niyetleri (implementation intentions) ise alışkanlık tetikleyicilerini prospektif bellekle eşleştirerek başlangıç maliyetini düşüren bir strateji olarak etkinliği gösterilmiş bir araçtır.