Primer hiperaldosteronizm aldosteron renin oranı (ARO), sekonder hipertansiyonun bu önemli nedeni için standart tarama aracı olarak kabul görüyor. Primer hiperaldosteronizm, bir zamanlar nadir kabul edilen, bugün hipertansiflerde yüzde beş ile on arasında görülme sıklığıyla oldukça yaygın bulunan bir tablo, adrenal kaynaklı otonome aldosteron fazlalığıyla karakterize. Renin-anjiyotensin-aldosteron ekseninin fizyolojisi ARO'nun yorumlanması için temel. Sağlıklı kişide aldosteron renin sinyaliyle düzenleniyor; düşük renin yüksek aldosterona yol açmamalı. Primer hiperaldosteronizmde ise adrenal bez renin baskısına karşın bağımsız biçimde aldosteron salgılıyor; sonuçta plazma aldosteron konsantrasyonu (PAC) yüksek kalırken plazma renin aktivitesi (PRA) ya da direkt renin konsantrasyonu (DRC) baskılı seyrediyor. Bu baskılanmış renin ile yüksek aldosteron bileşimi ARO'yu yüksek yapıyor. Primer hiperaldosteronizm aldosteron renin oranı için genel kabul gören tarama eşiği PAC/PRA oranı 20-30 aralığında, PAC değerinin 15 ng/dL üzerinde olması koşuluyla. Sadece oranın yüksek olması yeterli değil; PAC mutlak değeri de anlamlı olmalı, düşük PAC ile düşük PRA bileşimi yanlış pozitif orana yol açabiliyor. Örnekleme koşulları ARO sonucunu belirgin biçimde etkiliyor. Sabah ölçümü, oturur pozisyonda en az 15-30 dakika dinlenme ve potasyum dengesinin sağlanması standart ön koşullar. Hipokalemi renin baskılar; bu durum oranı yapay olarak yükseltebiliyor. Aynı şekilde belirli antihipertansifler testi etkiliyor: beta blokerler renini baskılarken ACE inhibitörleri ve ARB'ler renini yükseltiyor, aldosteron antagonistleri (spironolakton) ise ARO yorumunu karıştırıyor. İdeal koşullarda bu ilaçların geçici olarak kesilmesi veya etkisi daha az olan alternatiflere geçilmesi öneriliyor; ancak bu karar klinik dengeyle tartılmalı. Tarama testi pozitif çıktığında tanı doğrulama aşamasına geçiliyor. Oral ya da intravenöz tuz yükleme testi veya fludrokortizon baskılama testi kullanılıyor; bu testler aldosteron fazlalığının baskılanabilir olup olmadığını ölçüyor. Primer hiperaldosteronizmde baskılanma gerçekleşmiyor. Subtip belirleme, unilateral adrenal adenom mu yoksa bilateral adrenal hiperplazi mi, tedavi kararını şekillendiriyor. Adrenal CT görüntüleme başlangıç anatomik değerlendirme için kullanılıyor; ancak görüntüleme subtip belirleme için yetersiz kalabiliyor. Adrenal ven örneklemesi (AVS), iki adrenal venden alınan aldosteron ve kortizol ölçümüyle lateralizasyonu doğrulayan altın standart prosedür. AVS teknik olarak güç ve başarısı operatörle deneyime bağlı.