Lev Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı kavramı, bireyin tek başına gösterebildiği performans ile yetkin bir rehberin desteğiyle ulaşabildiği performans arasındaki mesafeyi tanımlar. Bu iki düzey arasındaki boşluk, öğrenmenin potansiyel olarak gerçekleşebileceği dinamik alandır. Vygotsky yakınsal gelişim alanı anlayışı, öğrenme değerlendirmesini temelden dönüştürür. Geleneksel ölçüm araçları çocuğun hâlihazırda neyi yapabildiğini ölçer; oysa bu kavram, çocuğun yakın gelecekte neyi öğrenmeye hazır olduğunu anlamayı esas alır. Bu perspektif, pedagojik müdahalelerin mevcut performansın değil, potansiyel gelişim bölgesinin üzerine kurulması gerektiğini ileri sürer. Yakınsal gelişim alanı kavramının pratik uygulaması, scaffold (iskele kurma) metaforuyla yaygınlık kazanmıştır. Bu metafor Vygotsky'nin kendisi tarafından değil; sonraki araştırmacılar tarafından üretilmiş olsa da kavramla tutarlı bir bütünlük oluşturur. Scaffolding, yetkin bir bireyin, ebeveyn, öğretmen ya da daha deneyimli bir akran, çocuğun mevcut kapasitesini biraz aşan bir görevi tamamlamasını olanaklı kılan yapılandırılmış destektir. Destek, çocuğun yetkinliği arttıkça azaltılır ve nihayetinde tamamen kaldırılır; bu süreç gelişim bilimcilerin daha sonra "solma" (fading) olarak adlandırdığı bir mekanizmayı yansıtır. Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı kuramında dil, düşünceyi örgütleyen birincil araç olarak özel bir konum taşır. Çocuk başlangıçta sosyal ortamda öğrendiği dili dışsal bir iletişim aracı olarak kullanır; zamanla bu dil içselleşir ve düşüncenin yapılandırıcı unsuruna dönüşür. Özel konuşma (private speech), bu içselleştirme sürecinin gözlemlenebilir bir iziydir. Kuramın eğitim pratiklerine yansımaları oldukça geniştir. Akran öğrenimi etkinlikleri, sınıftaki heterojen gruplamalar ve ebeveyn-çocuk etkileşim protokolleri Vygotsky'nin çerçevesiyle tutarlı biçimde tasarlanabilir. Çocuğun yakınsal gelişim alanını doğru tespit edebilmek için gözleme dayalı değerlendirmeler ve dinamik ölçüm protokolleri, standart testlerin sağlayamadığı bilgiyi sunmaktadır.