Mikroskop kurulumu, cihazın kutusundan çıkarılmasından ilk net görüntünün elde edilmesine kadar birkaç kritik adım içerir. Bu rehber, bileşik ışık mikroskobunu (compound microscope) esas alır; ancak stereo mikroskobu kullananlar da büyük bölümünden yararlanabilir. **Ön koşullar:** - Sarsıntısız, düz bir çalışma yüzeyi - Doğrudan veya ayarlanabilir masa lambası - Numune (örnek), cam lam ve lamel - Lens kağıdı veya optik bez - Distile su ya da immersion oil (100x objektif kullanılacaksa) **Adım 1, Taşıma ve yerleştirme** Mikroskop kutusundan her zaman bir elinle gövde kolunu, diğer elinle tabanı tutarak çıkarılır. Ekrana ya da yüzeye düşürme olasılığını ortadan kaldırmak için kısa mesafede bile böyle taşı. Mikroskobu çalışma yüzeyine otururken lens tüpü sana bakacak şekilde yerleştir. **Adım 2, Güç kablosu ve ışık ayarı** Güç kablosunu bağlamadan önce parlaklık düğmesinin sıfırda ya da en düşük konumda olduğunu kontrol et. Aydınlatmayı ani şekilde açmak halojen lambalarda ömrü kısaltır. Mikroskobu aç ve diyafram (iris) tam açık konumdayken ışık kondansörden lamın üzerine düzgün düşüyor mu kontrol et. **Adım 3, Kondansör ve diyafram ayarı** Kondansör, lamın altında ışığı toplayan sistemi taşır. Koehler illumination yöntemi için kondansörü yukarı doğru (lama yakın) kaldır ve diyafram çapını görüş alanının yaklaşık %70-80'ine gelecek şekilde ayarla. Bu, kontrast ile çözünürlük arasındaki dengeyi sağlar. **Adım 4, Preparatı yerleştir** Lam üzerine ince bir numune katmanı hazırla, üzerine bir damla su veya uygun montaj sıvısı ekle ve lamel 45 derece açıyla yavaşça üzerine kapat. Hava kabarcığını önlemek için lamel bir kenarından bırakılarak indirilir. Preparatı sahnedeki klipslere yerleştir. **Adım 5, Odaklama** En düşük büyütmeli objektifle başla (genellikle 4x veya 10x). Kaba odaklama vidasını (coarse focus) kullanarak sahneyi objektife yaklaştır. Bunu yaparken yan taraftan bakarak mesafeyi izle; preparatın lens ucuna değmemesine dikkat et. Görüntü belirmeye başladığında ince odaklama vidasına (fine focus) geç. Nesne merkeze gelince daha yüksek objektife (40x) geç; 100x için immersion oil kullanımı gereklidir. **Adım 6, Oküler ayarı** Binoküler mikroskopta iki oküler arasındaki mesafeyi kendi göz aralığına göre ayarla. Gözlerin yorulmaması için diyoptri ayarını da tek gözle sırayla yaparak kişisel görüşüne kalibre et. **Sık yapılan hatalar:** - Yüksek objektifle başlamak: Geniş görüş alanı olmadan numuneyi bulmak çok zordur. Daima düşük büyütmeden başla. - Kaba odaklama vidasını yüksek objektifte kullanmak: 40x ve 100x objektiflerde sadece ince viday kullan; kaba vida lensi lama değdirebilir ve preparatı kırabilir. - Lensleri mendille silmek: Mikroskop kurulumu sonrasında lenslerin temizliği için yalnızca lens kağıdı veya optik bez kullan. Mikroskop kurulumu eksiksiz yapıldığında, doğru yöntemle hazırlanmış bir preparat net ve keskin görüntü verir. Her yeni numunede kondansör ve diyafram ayarını yeniden kontrol etmek görüntü kalitesini önemli ölçüde artırır.
