Bir ürünün ambalajında "yüzde 100 geri dönüştürülebilir" yazısı gördüğünüzde ne düşünürsünüz? Büyük çoğunluk bunu yeşil bir tercih olarak algılar. Ancak geri dönüştürülebilir etiket yanıltıcı olabilir, hem teknik gerçeklik hem de sistemin işleyişi açısından. Geri dönüştürülebilir etiket yanıltıcı mı sorusunu yanıtlamak için ilk bakmak gereken yer şu: "geri dönüştürülebilir" ifadesi teorik potansiyeli tanımlar, gerçek bir dönüşüm garantisi vermez. Bir malzeme teknik olarak geri dönüştürülebilir olsa bile, bu sürecin gerçekleşmesi için doğru altyapının, doğru ayrıştırmanın ve değer taşıyan bir geri dönüşüm piyasasının varlığı şarttır. Bu koşulların hiçbiri evrensel değil. Türkiye özelinde düşünüldüğünde, geri dönüşüm altyapısı şehirden şehire, hatta mahalle mahalle büyük farklılıklar gösteriyor. Bazı plastik türleri teorik olarak geri dönüştürülebilir olmakla birlikte, toplama ve işleme kapasitesi olmadığı için fiilen çöp sahasına ya da doğaya gidiyor. "Geri dönüştürülebilir" etiketi, bu gerçeği görünmez kılıyor. Geri dönüştürülebilir etiket yanıltıcı olmasının bir diğer boyutu da malzeme karmaşıklığı. Birden fazla malzemenin birleşiminden oluşan kompozit ambalajlar, alüminyum kaplı kâğıt, plastik kapaklı cam, baskılı folyolu poşetler, ayrıştırma güçlüğü nedeniyle geri dönüşüm tesislerince reddedilebilir. Tek bir ürün "geri dönüştürülebilir" etiketiyle satışa çıkarken bileşenlerinin tamamı bu statüde olmayabilir. Öte yandan geri dönüşüm döngüsü sonsuz değildir. Plastikler her geri dönüşümde bozunur ve genellikle daha düşük kaliteli ürünlere dönüşür (down-cycling). Yüksek kaliteli kullanıma tekrar dönemezler. Bu gerçeklik, "geri dönüştürülebilir" ibaresinin çağrıştırdığı tam döngüsel ekonomi imgesinden çok farklı bir tablo. Bu bilgi, geri dönüşüme karşı bir tutum olarak yorumlanamaz. Geri dönüşüm sistemleri değerlidir ve güçlendirilmeli. Ancak "geri dönüştürülebilir" etiketini satın alma kararı için yeterli bir çevre güvencesi saymak, sorunun gerçek boyutunu gizliyor. Asıl odaklanılması gereken, tüketimi azaltmak ve gerçek döngüsel tasarım ilkelerini üretim sürecine entegre etmek.