gezegen oluşum modeli tartışması, güneş sistemi dışı gezegen keşiflerinin patlamasıyla birlikte giderek daha nüanslı bir hal aldı. İki rakip teori, çekirdek katılım (core accretion) ve disk istikrarsızlığı (disk instability), farklı gözlemsel izleri öngörür ve farklı gezegen popülasyonlarını açıklama konusunda birbirini tamamlar. Çekirdek katılım modeli şu aşamalarla işler: toz tanecikleri çarpışarak milimetre-santimetre boyutlu agregatlar oluşturur. Bu aggregatlar çeşitli mekanizmalar (streaming instability, pebble accretion) aracılığıyla kilometre boyutlu planeztler haline gelir. Planeztler gravitasyonel etkileşimle büyür; yaklaşık 10 M⊕ çekirdeğe ulaşılınca çekirdek, nebuladan hızla gaz toplar. Bu "runaway gaz birikmesi" Jüpiter gibi dev gaz gezegenlerini oluşturur. Çekirdek katılım modelinin güçlü yanı: küçük kaya gezegenlerini, Neptün tipi buz devlerini ve gaz devlerini tek bir çerçevede açıklaması. Zayıf yanı: çekirdek büyümesinin nebula ömründen (1-10 Myr) daha uzun sürebileceği önerme. Pebble accretion mekanizması bu zaman problemini önemli ölçüde hafifletmiştir. Disk istikrarsızlığı modeli farklı bir mekanizma önerir: genç ve kütleli bir protoplanetsel disk kendi kendine gravitasyonel olarak kararsızlaşır. Toomre Q parametresi Q < 1 altına düştüğünde spiral kollar oluşur ve spiraller fragmente olarak gezegen kütleli nesneler meydana getirebilir. Bu gezegen oluşum modeli çok kısa zaman ölçeğinde (~10³-10⁴ yıl) çalışabilir. Disk istikrarsızlığı modeli özellikle iki senaryoda öne çıkar: yıldızdan uzak mesafelerde (> 50 AU) nerede çekirdek katılım çok yavaş kalır ve genç, kütleli diskler etrafında direkt görüntülemede bulunan büyük gezegen kütleli nesneler. Ancak bu modelin de kısıtlamaları vardır: elde edilen fragmanlar, soğuma süresine bağlı olarak ya bütünüyle çöker ya da dissipate olur; kararlı bir gezegen oluşturmak zorlu bir parametreler penceresinde gerçekleşir. Modelleri kısıtlayan gözlemsel veri: yıldız metalliği ve gaz devi sıklığı arasındaki güçlü korelasyon (metal bakımından zengin yıldızların çevresinde gaz devleri daha sık) çekirdek katılım modelini destekler. Disk istikrarsızlığı metallik tercihine duyarsızdır.