Virüsler canlı mı sorusu, biyoloji tarihinin en tartışmalı kavramsal meselelerinden biri. Kısa yanıt: bilim insanları kesin bir uzlaşıya varmış değil. Ve bu belirsizlik, "canlı" tanımının ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor. **Canlıların ortak özellikleri neler?** Biyolojide canlılar hücresel yapı, metabolizma (enerji üretimi), büyüme, üreyebilme, çevreye tepki verme, evrimleşme gibi özelliklerle tanımlanır. Virüsler bu listeyi incirden geçerse ne görürüz? Evet olan özellikler: Virüsler genetik materyale (DNA veya RNA) sahipler. Evrimleşiyorlar, mutasyon geçiriyor, doğal seçilime maruz kalıyorlar. Çoğalıyorlar. Hayır olan özellikler: Virüslerin kendi başlarına metabolizmaları yok. Ev sahibi hücre dışında hiçbir biyokimyasal aktivite göstermiyorlar. Hücresel yapıları da yok; yalnızca bir protein kabuğu ve içindeki genetik materyal var. **Virüsler canlı mı: asalak mı, araç mı?** Virüsler canlı mı sorusuna bazı biyologların verdiği yanıt şu: virüsler zorunlu hücre içi parazitlerdir. Kendi başlarına hiçbir şey yapamazlar; ama bir hücrenin içine girince o hücrenin makinesini kullanarak inanılmaz hızda çoğalırlar. Bir benzetme yapacak olursak: virüs, çalışmak için bir fabrikaya ihtiyaç duyan baskı kalıbı gibi. Kalıp tek başına kağıt basamaz; ama fabrikaya girdiğinde milyonlarca kopya üretir. Çoğu biyolog virüsleri "yaşayan varlıkların sınırında" ya da "cansız ama evrimleşen" olarak nitelendiriyor. Bu tartışma aynı zamanda canlılığın binary (evet/hayır) bir özellik mi yoksa bir spektrum mu olduğunu sorgulatıyor. Belki de doğa, bizim çizmeye çalıştığımız sınırlara pek aldırmıyor.