Tarihin yardımcı bilimleri, arşiv belgeleri ve yazılı kaynakların yetersiz kaldığı ya da hiç bulunmadığı dönemler için tarihçiye kritik ek kanıt sağlayan disiplinler. Numizmatik, sfragistik ve heraldik bu grup içinde hem metodolojik açıdan olgunlaşmış hem pratik tarih araştırmasında düzenli kullanılan üç dal. Numizmatik, para ve madeni eserleri inceleyen bilim dalı. Para tarihçi için salt ekonomik veri değil; dönemin ikonografisi, devlet sembolizmi ve meşruiyet talebi hakkında yoğun bilgi taşıyor. Sikkenin üzerindeki portre, yazıt ve semboller çıkarıldığında yöneticinin nasıl konumlandırıldığı, hangi ideolojik referansların kullanıldığı ve kimin doğrulama otoritesini sahiplendiği görülüyor. Tarihin yardımcı bilimleri arasında numizmatik kronoloji kurma açısından ayrıca değerli. Yazılı tarihten önceki ya da belgelerle yetersiz izlenebilen dönemler için arkeolojik kazıda bulunan para tabakası, o kültürün dışarısıyla ticaret ilişkisini, yerleşimin tarihsel hareketini ve bazen yıkım anını somutlaştırıyor. Depolanmış para grupları (hoard) özellikle kriz veya aceleyle gerçekleşen yerinden edilme anlarını işaretliyor. Sfragistik, mühür ve mühürcülük sanatını inceleyen yardımcı bilim. Orta Çağ ve erken modern döneme ait bir belgenin özgünlüğü ya da sahibinin kimliği sorgulandığında sfragistik devreye giriyor. Mühür şekli, kullanılan balmumu türü, mühür sapı tasarımı ve ikonografisi diplomatik prosedür ve hiyerarşi hakkında ipuçları sunuyor. Mühürsüz ya da mühür baskısı bozulmuş bir belgenin güvenilirliği düşüyor; bu ayrıma farkında olunmaksızla yapılan yorumlar yanıltıcı olabiliyor. Tarihin yardımcı bilimleri içinde sfragistik diplomatik analiz ile iç içe geçiyor. Diplomasi, belge tenkidi, mühürleri kullanım dönemine, coğrafyaya ve kuruma göre sınıflandırarak belgeler arasındaki zaman ve köken tutarlılığını kontrol ediyor. Aynı belge dosyasında farklı dönemlerin mühürlerinin bir arada görülmesi sahte ya da yeniden onaylanmış belgeye işaret ediyor. Heraldik, arma ve simge sistemlerini inceleyen dal. Orta Çağ Avrupa tarihinde soy kimliği, evlilik ittifakları ve vasalite ilişkilerinin okunmasında heraldik verisiz ilerleme güç. Armadaki renk (tinctures), figürler ve bölme biçimleri kodlanmış bilgi taşıyor; doğru okunduğunda aile geçmişi, toprak talebinin meşruiyet gerekçesi ve diplomatik akrabalıklar çıkarılabiliyor. Tarihin yardımcı bilimleri metodolojisinin temel gerekliliği: bu disiplinlerin kendi iç mantığının öğrenilmesi. Numizmatik gözüyle bakılmayan bir para yalnızca metal; sfragistik eğitiminden geçilmemiş mühür yalnızca balmumu. Bu teknik okuryazarlık olmadan bu kaynakların sunduğu bilgi erişilemez ya da yanlış yorumlanmaya açık kalıyor.