Bilinç nedir ve sadece insanlarda mı bulunur? Bilinç felsefesi "zor problem" adı verilen bir soruyla karşı karşıyadır: Fiziksel bir beyin, nasıl olup da öznel bir deneyim üretir? Kırmızının kırmızılığını hissetmek, acının acıtması, müziğin tüyleri diken diken etmesi, bunlar neden ve nasıl var olur? Bilinç ne demektir? Bilinç felsefesi bu kavramı birkaç farklı düzeyde inceler. Birincil bilinç: Basit bir farkındalık hali, şu an içinde bulunduğunuz deneyim. Kendini-bilinç: Kendinizin farkında olmak, "ben" diyebilmek. Nörobilim her iki türü de araştırıyor; ama öznel deneyimin nasıl ortaya çıktığını tam olarak açıklayamıyor. Zor problem neden zordur? Beynin görme korteksinin ışığa tepki verdiğini açıklayabiliriz. Ama "kırmızıyı görmek gibi hissetmek" neden var olsun ki? Nörobilim bu ikinci soruyu henüz yanıtlayamıyor. Bilinç felsefesi bu boşluğu "qualia" kavramıyla tanımlar: Deneyimin öznel, niteliksel tarafı. Bilinç yalnızca insanlarda mı var? Evet demek giderek güçleşiyor. 2012 Cambridge Bilinci Bildirgesi, memelilerin, kuşların ve ahtapotlar dahil pek çok hayvanın bilinçli deneyime sahip olduğuna dair yeterli kanıtın bulunduğunu ilan etti. Bilinç felsefesi açısından bu, bilincin evrimsel bir süreklilik gösterdiğine işaret eder: Belki de keskin bir insan/hayvan sınırı değil, bir spektrum söz konusudur. Yapay zeka bilinçli olabilir mi? Bilinç felsefesinin güncel sorularından biri bu. İşlevselciler bilincin fiziksel substrata değil, bilgi işleme organizasyonuna bağlı olduğunu savunur, bu görüşe göre yeterince karmaşık bir sistemin bilinçli olması mümkündür. Biyolojik natüralistler ise bilincin biyolojik süreçlere özgü olduğunu öne sürer. Soru açık; ama sormanın kendisi, bilinci ne kadar az anladığımızı gösterir.