Şecere araştırma nasıl başlanır sorusu bende bir büyükannenin ölümünden sonra uyandı. Cenaze töreninde yaşlı akrabalar konuştu; isimler, yıllar, köyler. Sonra herkes dağıldı ve o bilgiler de dağıldı. O gün not alsaydım diye çok düşündüm. Şecere araştırma sürecine başladığımda nereye gideceğimi bilmiyordum. Akraba telefonlaması ile başladım; dedeme ve dayıma sorular sordum. İlginç bir şey fark ettim: aynı olayı farklı anlattılar. Bu tutarsızlık ilk başta kafa karıştırdı; sonra anladım, sözlü tarihin doğası bu. Şecere araştırma nasıl başlanır diye düşünenlere en büyük önerim: yaşlı akrabalarla konuş, hem erken hem kayıt altına al. Ben bu konuşmaları telefona seste kaydettim; sonradan transkript yazdım. Bu kayıtlar şimdi çok değerli. Nüfus müdürlüğüne gittiğimde aile kayıt örneği ile başladım. Kayıt sistemleri kuşaklar arasında kopuyor; Türkçe alfabeye geçiş, köy birleşmeleri, savaş dönemleri. Bu kopuklukları bulmak ve atlatmak araştırmanın en zorlu kısmı oldu. Yanlış yaptığım şeyler arasında en büyüğü aceleci davranmaktı. İnternet araştırmalarından çıkan bir ismi doğrulamadan eklemeye çalıştım şecereye; sonradan yanlış olduğunu öğrendim. Şecere araştırma nasıl başlanır sorusunun cevabının bir parçası şu: yavaş ol, her bilgiyi doğrula. Bu araştırma bitmedi; büyük ihtimalle hiç bitmeyecek. Ama iki yılda öğrendiklerimi düşününce o cenaze töreninde dağılan bilgilerin bir kısmını toparladığımı görüyorum. Bu tatmin başka türlü gelmiyor.