Evrensel darvinizm kültürel evrim tartışması, Darwinci seçilim mekanizmalarının biyolojinin ötesine, kültür ve fikirlere uygulanıp uygulanamayacağını sorgular. Bu tartışmanın sonuçları yalnızca akademik değildir; insan kültürünü ve sosyal değişimi nasıl anladığımızı temelden etkiler. Evrensel Darvinizm, Richard Dawkins'in 1983'te geliştirdiği bir kavramdır: değişim, kalıtım ve seçilim mekanizmalarının bulunduğu her sistemde evrimsel dinamikler ortaya çıkar. Kültürel birimler (meme'ler, fikirler, davranışlar) bu çerçevede genetik seçilimle analojik bir sürece tabi olur. Evrensel darvinizm kültürel evrim karşılaştırmasında bu yaklaşımın avantajı birleştirici bir açıklama çerçevesi sunmasıdır. Evrensel Darvinizm'in güçlü yanları arasında mekanistik netlik vardır. Neden bazı fikirlerin yayıldığı, bazılarının kaybolduğu; neden kültürel pratiklerin zamanla değiştiği; neden bazı kurumların kalıcı olduğu, bu sorulara seçilimci bir çerçeve cevap vermeye çalışır. Ancak eleştiriler de güçlüdür. Kültürel aktarım, genetik aktarımdan yapısal olarak farklıdır. Ebeveynden çocuğa aktarım dışında yatay aktarım, kasıtlı tasarım ve bilinçli değişim kültürde merkezi bir yer tutar. Evrensel darvinizm kültürel evrim tartışmasında bu fark, biyolojik analojinin sınırlılıklarını gözler önüne serer. Genetik kültürel evrim teorisi (gene-culture coevolution), insanın biyolojik ve kültürel evriminin eş zamanlı ilerlediğini savunur. Dil, alet kullanımı, tarımın gelişimi ve ahlak kurallarının ortaya çıkışı, gen ile kültürün birbirini şekillendirdiği süreçler olarak incelenir. Pro-con dengesi şöyle çizilebilir: Evrensel Darvinizm, büyük ölçekli kültürel örüntüleri açıklamada güçlüdür; ancak bireysel eylemliliği ve kasıtlı inovasyonu yeteri kadar hesaba katmaz. Genetik kültürel evrim ise biyoloji-kültür arayüzünde daha zengin bir açıklama sunar ama mekanizmaların ayrıştırılması metodolojik güçlükler doğurur.