**Şeker hastalığı önlenebilir mi?** Tip 2 diyabet söz konusu olduğunda bu sorunun yanıtı büyük ölçüde evet. Tip 1 diyabet otoimmün bir hastalık olup önlenmesi şu an için mümkün değil; ancak Tip 2 diyabet önemli ölçüde yaşam tarzıyla bağlantılıdır ve erken dönemde atılan adımlar riski ciddi biçimde düşürür. **Diyabet önleme için en etkili adımlar neler?** **Kilo yönetimi:** Fazla kilo, özellikle karın bölgesindeki yağlanma, insülin direnci ile güçlü biçimde ilişkilidir. Mevcut kilonun yüzde beş ile yüzde onunu azaltmak bile diyabet riskini ölçülebilir biçimde düşürür. **Beslenme düzeni:** İşlenmiş şeker, beyaz un ve hazır gıdalar kan şekerini hızlı yükseltir. Bu tür besinleri azaltmak, tam tahıl, baklagil, sebze ve protein ağırlıklı beslenmeye geçmek kan şekeri dalgalanmalarını dengeler. Diyabet önleme planlarının beslenme ayağı genellikle bu değişime dayanır. **Düzenli hareket:** Fiziksel aktivite hücrelerin insülini daha verimli kullanmasını sağlar. Haftada 150 dakika orta yoğunluklu egzersiz, diyabet gelişimi açısından anlamlı koruma sağladığı araştırmalarla desteklenmiş bir hedeftir. **Sigara kullanımı:** Sigara insülin direncini artırır ve diyabet gelişim riskini yükseltir. Bırakmak hem bu hem de pek çok başka sağlık riski açısından net yarar sağlar. **Uyku düzeni:** Kronik uyku eksikliği kan şekeri kontrolünü zorlaştırır ve insülin duyarlılığını bozar. Düzenli ve yeterli uyku diyabet önleme planının göz ardı edilen ama kritik bileşenidir. **Ne zaman kontrol yaptırılmalı?** Aile öyküsü, fazla kilo, hareketsiz yaşam ve 45 yaş üzeri olmak gibi faktörler mevcutsa açlık kan şekeri ve HbA1c testi yaptırmak için doktora danışmak gerekir. Prediyabet olarak tanımlanan ara dönemde diyabet önleme müdahaleleri en yüksek etkiyi gösterir.