**Sonbaharda yaprak renk değişimi neden olur?** Sonbaharda yaprak renk değişimi, klorofilin parçalanmasıyla başlar. Ama sadece yeşilin gitmesi değil; gizlenmiş renklerin ortaya çıkması da söz konusu. **Klorofil ve yeşil rengin sırrı** Yapraklar bahar ve yazın yeşil görünür çünkü içlerindeki klorofil hem kırmızı hem mavi ışığı emerek yeşili yansıtır. Bu pigment fotosentez için şarttır ve ışık ve sıcaklık yeterli olduğu sürece sürekli yenilenir. **Sonbahar gelince ne değişir?** Günler kısaldıkça ve havalar serinledikçe ağaç yaprakları dökmek için hazırlığa girer. Yaprak sapının dibinde kademeli olarak bir koruyucu katman oluşur; bu, yaprağa suyun ve besin maddelerinin geçişini yavaşlatır. Klorofil yenilenemez ve parçalanmaya başlar. **Sarı ve turuncu zaten oradaydı** Sarı ve turuncu renkleri veren ksantofil ve karotenoid pigmentleri, yazın da yaprakta bulunur. Ama klorofilin güçlü yeşili bunları maskeler. Klorofil parçalandığında bu pigmentler görünür hale gelir. Bu yüzden kavak ve gürgen gibi ağaçlar önce sarıya döner. **Kırmızı renk yeni üretilir** Sonbaharda yaprak renk değişiminin en çarpıcı yanı kırmızıdır. Kırmızı rengi veren antosiyanin pigmentleri ise tam tersine, sonbaharda aktif olarak üretilir. Şeker akçaağacı bu konuda en belirgin örnek. Yapraktaki şeker birikmesi antosiyanin üretimini tetikler; bu yüzden sonbaharda fazla güneşli ve soğuk gecelerin olduğu yıllarda kırmızı tonlar daha yoğun çıkar. **Neden bazı ağaçlar daha erken renk değiştirir?** Tür genetiği belirleyici. Bazı ağaçlar fotoperiodu (gün uzunluğu değişimini) daha hassas algılar ve daha erken tepki verir. Kuru ve stresli yıllar da renk değişimini öne çekebilir. **Türkiye'de en güzel sonbaharda yaprak renk değişimi nerede görülür?** Kaçkarlardaki huş ormanları, Yedigöller Milli Parkı'ndaki meşe ve kayınlıklar, Bolu çevresi, bunlar Türkiye'de bu manzarayı en iyi sunan yerler arasında sayılabilir.