Neanderthal sanat mağarası İspanya araştırmalarına yeni bir halka eklendi. İspanya'nın Kantabria bölgesindeki bir mağarada gerçekleştirilen titiz belgeleme çalışmaları, duvar üzerindeki kırmızı ve siyah pigment izlerinin daha önce Neanderthal'lere atfedilen diğer sanat örnekleriyle çarpıcı benzerlikler taşıdığını ortaya koydu. Uranyum-toryum tarihleme yöntemiyle elde edilen yaş tahmini, en az 65.000 yıl öncesine işaret ediyor. Neanderthal sanat mağarası İspanya bulgularının tartışmanın tam merkezine yerleşmesinin nedeni, 65.000 yıllık tarih. Homo sapiens'in Avrupa'ya geçişi yaklaşık 45.000 yıl önce kabul edildiğinden, bu pigment izlerini yalnızca Neanderthal'ler yapmış olabilir. Bu yorum, doğru çıkarsa Homo sapiens'in sanat yaratma yetisine ilişkin yerleşik paradigmayı tartışmaya açıyor. Neanderthal sanat mağarası İspanya çevrelerinde akademik tartışma bu nedenle sert hat çiziyor. Bir grup araştırmacı, tarihleme tekniğinin hata payını ve çürüme sonrası pigment kaymasını gerekçe göstererek bulgunun yorumunu sorguluyor. Bir diğer kesim ise Neanderthal bilişsel kapasitesi konusundaki kanıt tabanının artık görmezden gelinemeyeceğini savunuyor. Türkiye'deki tarih öncesi insan varlığına ilişkin bulguların bu tartışmayla bağlantısı da gündeme geldi. Anadolu'nun Neanderthal'lerden Homo sapiens'e geçiş coğrafyasındaki konumu, bölgedeki araştırmaların bu küresel tartışmalara önemli veriler katma potansiyelini canlı tutuyor. Yeni bulgular, paleoantropoloji ve bilişsel evrim alanlarındaki araştırma gündemini önümüzdeki yıllarda şekillendirecek önemli bir referans noktası olmaya aday görünüyor.