Stokiyometri hesabı, kimyasal tepkimelerde ne kadar reaktif kullanıldığını ve ne kadar ürün elde edildiğini belirlemenin yoludur. Adımları sırayla takip ederseniz her problem çözülebilir. **Stokiyometri Nedir?** Kimyasal tepkimelerdeki madde miktarlarının hesaplanmasıdır. "Ne kadar reaktif gerekir?" ve "Ne kadar ürün elde edilir?" sorularını yanıtlar. **Temel Araç: Mol** Mol, kimyacının sayma birimidir. 1 mol = 6.022 × 10²³ tane parçacık (Avogadro sayısı). Molar kütle ise periyodik tablodan okunur: karbon için 12 g/mol, oksijen için 16 g/mol gibi. **Adım Adım Stokiyometri Hesabı** Örnek problem: 10 g karbonun yanmasıyla kaç gram CO₂ oluşur? Tepkime: C + O₂ → CO₂ **1. Adım: Kütleyi mole çevirin** Mol = kütle / molar kütle Karbonun molar kütlesi: 12 g/mol 10 g C ÷ 12 g/mol = 0.833 mol C **2. Adım: Mol oranını kullanın** Tepkime denkleminde C ve CO₂ 1:1 mol oranındadır. 0.833 mol C → 0.833 mol CO₂ **3. Adım: Molü kütleye çevirin** CO₂'nin molar kütlesi: 12 + (2×16) = 44 g/mol 0.833 mol × 44 g/mol = 36.7 g CO₂ **Limiting Reaktif (Sınırlayıcı Reaktif) Nedir?** Birden fazla reaktif varsa hangisi önce biter? Tükenen reaktif, reaksiyonun ilerleyemeyeceğini belirler ve sınırlayıcı reaktif olarak adlandırılır. Bulmak için: 1. Her reaktifin kaç mol olduğunu hesaplayın. 2. Her birini denklem katsayısına bölün. 3. Küçük değer veren reaktif sınırlayıcıdır. **Yüzde Verim** Laboratuvarda teorik miktarın tamamı elde edilemez: Yüzde verim = (Gerçek elde edilen ürün / Teorik ürün) × 100 Yüzde verim ne kadar yüksekse tepkime o kadar verimlidir. **Sık Yapılan Hatalar** - Mol oranını atlamak: Tepkime denklemindeki katsayılar mutlaka kullanılmalıdır. - Molar kütleyi yanlış hesaplamak: Her elementin atom kütlesini dikkatli toplayın. - Denklemi denkleştirmeden kullanmak: Stokiyometri hesabı ancak denkleştirilmiş denklemle doğru sonuç verir. **Pratik Hatırlatıcı** Her stokiyometri hesabı aynı döngüyü izler: kütle → mol → mol oranı → mol → kütle. Bu döngüyü aklınıza kazıyın; problem ne kadar karmaşık görünürse görünsün aynı adımlar geçerlidir.