Bu rehberi, son birkaç yıldır birden fazla şirkette tasarım sistemi kurulumunda yer almış biri olarak yazıyorum. Amacım, daha önce küçük projelerden büyük ölçekli bir sisteme geçenlere yol haritası vermek. 1. Hazırlık ve envanter İlk iş, mevcut tasarım dosyalarını ve canlı ürün ekranlarını taramak. Hangi buton stilleri, kart varyasyonları, type hierarchy değerleri kullanılıyor, kaç farklı padding değeri var, kaç farklı renk tonu mevcut? Bu envanteri çıkarmadan kurulan sistemler hep eksik kalıyor. Genelde küçük bir ürün ekibinde bile %20-%40 oranında tekrarlanan ama biraz farklı varyantlar çıkıyor. 2. Token mimarisi İkinci adım design token mimarisini tasarlamak. Temel olarak üç katman öneriyorum: primitive (ham renk, ham mesafe değeri), semantic (anlam taşıyan token, örneğin surface, content, action), component (sadece o bileşene özel token). Bu üç katman ayrılırsa tema, dark mode ve marka uyumu çok daha kolay yönetiliyor. 3. Bileşen kütüphanesi Üçüncü adımda atomic seviyeden başlanır. Önce input, buton, ikon, etiket gibi temel öğeler. Sonra form alanları, kartlar, modallar gibi orta seviye. En son sayfa şablonları. Acele edip sayfa şablonundan başlayan ekipler genelde altı ay sonra her şeyi yeniden yapıyor. 4. Dokümantasyon Dokümantasyonu bileşen yazımıyla aynı anda yapmak şart. Ne zaman kullanılır, ne zaman kullanılmaz, accessibility notları, davranış kuralları, do/don’t örnekleri olmadan kütüphane sadece bir dosya yığını olur. Yazılı kurallar olmadan sistem kullanılmaz, kullanılmayan sistem ölür. 5. Yönetişim Beşinci adım governance kurmaktır. Yeni bileşen önerisi nasıl gelir, kim onaylar, breaking change nasıl iletilir, sürüm notu nereye yazılır gibi süreçler net olmalı. Yönetişim olmadan sistem 3-6 ay içinde dağılır. 6. Ürün ekipleriyle entegrasyon Son adım ürün ekipleriyle yakın çalışmak. Tasarım sistemi ekibi “bana ne ürün ekibinden” diyemez. Aksine her sprint ürün ekibinin neye ihtiyacı olduğunu dinlemeli, sistemin yetmediği yerleri öğrenip eklemeli. Dikkat edilmesi gereken üç hata Birincisi, sadece tasarımcılar için kurulan, geliştirme tarafıyla token paritesi olmayan sistemler. İkincisi, sürüm yönetimi olmayan sistemler. Üçüncüsü, çok erken aşırı soyutlama yapan sistemler. Kaba zaman çizelgesi olarak 3-4 kişilik bir ekiple ilk kullanılabilir sürüm 4-6 ay, kararlı sürüm 9-12 ay, olgun sürüm 18-24 ay sürebiliyor. Kısa yol yok. Sorularınızı altta yanıtlamaya çalışırım.